Spis Treści
Kiedy kaszlemy nagle, intensywne skurcze mięśni brzucha i mięśni międzyżebrowych mogą generować ciśnienie w klatce piersiowej przekraczające 200 mmHg. To ciśnienie przenosi się przez żyły szyjne do jamy czaszkowej, prowadząc do nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego o 10-15 mmHg, co stymuluje receptory bólu w oponie twardej. Szczególnie u osób wrażliwych na zmiany naczyniowe, te wahania ciśnienia mogą wywoływać ataki podobne do migreny.
Ostatnie obserwacje kliniczne wykazały, że pacjenci z historią zapalenia błony śluzowej nosa doświadczają bólów głowy podczas kaszlu o 3,2 razy częściej niż przeciętna osoba. Jest to spowodowane obrzękiem błony śluzowej nosa prowadzącym do dysfunkcyjnych trąbek Eustachiusza, gdzie zmiany ciśnienia w uchu środkowym podczas kaszlu mogą wywoływać ból rzekomy poprzez nerw trójdzielny. Zaleca się, aby tacy pacjenci otrzymali priorytetowe leczenie swoich podstawowych schorzeń nosowych.
Wśród przypadków bólu głowy wywołanego kaszlem widzianych w opiece doraźnej, około 38% ma niezd diagnozowane zapalenie zatok. Szczególnie zapalenie zatok sitowych i klinowych ze względu na ich anatomiczne położenie w pobliżu podstawy czaszki sprawia, że wahania ciśnienia wywołane kaszlem mogą wywoływać ból czołowy lub potyliczny. Amerykańska Akademia Otorynolaryngologii zaleca pacjentom z przewlekłymi bólami głowy wywołanymi kaszlem wykonanie tomografii komputerowej zatok.
Wśród pacjentów migrenowych, 17% zgłasza, że kaszel jest wyraźnym czynnikiem wyzwalającym. Jest to głównie związane z nagłymi zmianami poziomu serotoniny podczas kaszlu, szczególnie wpływającymi na kobiety w czasie cyklu menstruacyjnego. Osoby cierpiące na przewlekłą migrenę mają wrażliwość naczyniową na zmiany ciśnienia, dlatego zaleca się, aby zawsze nosiły ze sobą leki triptanowe.
Dla okazjonalnych bólów głowy wywołanych kaszlem, krótkoterminowe stosowanie naproksenu sodu jest skuteczniejsze niż ibuprofen dzięki dłuższemu czasowi półtrwania (12-14 godzin). Ważne jest jednak, aby zauważyć, że jeśli lek nie jest skuteczny po trzech dniach jego stosowania, należy go odstawić i szukać pomocy medycznej.
W zakresie leczenia profilaktycznego, codzienna suplementacja 400 mg magnezu wykazała, że zmniejsza częstość nawrotów o 42%. Łączenie tego z ćwiczeniami oddechowymi (takimi jak oddychanie przez zaciśnięte usta) może skutecznie obniżyć szczytowe ciśnienie w klatce piersiowej podczas kaszlu. Dla pacjentów z objawami lękowymi, terapia poznawczo-behawioralna może pomóc w redukcji błędnego koła kaszlu i bólu głowy.
Jeśli wystąpi drętwienie kończyny po jednej stronie lub podwójne widzenie podczas kaszlu, może to oznaczać ucisk na tętniaka mózgu. Takie objawy powinny skłonić do przeprowadzenia angiografii mózgowej w ciągu 24 godzin, nawet jeśli na chwilę ustąpią.
Warto zauważyć, że nagła utrata słuchu towarzysząca bólom głowy związanym z kaszlem może wskazywać na zewnętrzną przetokę limfatyczną. Sytuacja ta jest powszechnie obserwowana u nurków lub osób z niedawną historią urazów czaszkowych i powinna być rozwiązywana w nagłej opiece laryngologicznej.
Badania kliniczne wykazały, że u pacjentów z bólami głowy związanymi z kaszlem, spadek szczytowego przepływu wydechowego o więcej niż 15% jest związany z 78% przypadków z niedodiagnozowaną astmą. Zaleca się, aby tacy pacjenci przeszli testy prowokacji oskrzelowej.
Około 12% pacjentów z bólami głowy związanymi z kaszlem zgłasza jednoczesne objawy refluksu żołądkowo-przełykowego. Może to wynikać ze zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej podczas kaszlu, co prowadzi do refluksu gastroesofagealnego, który z kolei wywołuje bóle głowy poprzez odruch wagotyczny. Zaleca się prowadzenie dziennika żywności, zwracając szczególną uwagę na pokarmy takie jak czekolada i mięta, które mogą rozluźnić zwieracz przełyku.
Utrata pamięci krótkoterminowej towarzysząca bólom głowy związanym z kaszlem może wskazywać na nieprawidłowe ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego. U takich pacjentów badania dno oka często ujawniają obrzęk tarczy nerwu wzrokowego.
Korzyści z użycia Skali Nasilenia Zmęczenia (FSS) w ocenie; jeśli wynik pozostaje >4 przez ponad dwa tygodnie, należy rozważyć, czy może występować zespół przewlekłego zmęczenia. Tacy pacjenci często zgłaszają, że czas trwania ich bólów głowy związanych z kaszlem wydłuża się o więcej niż 30%.
Uwaga: unikaj długotrwałego stosowania Tramadolu przez więcej niż 5 dni, ponieważ może to nasilić odruch kaszlowy. U pacjentów z nadciśnieniem należy monitorować wahania ciśnienia krwi po zastosowaniu leku.
Stymulacja mikroprądowa przezczaszkowa (CES) może zmniejszyć częstość nawrotów o 56%. Schemat leczenia trzy razy w tygodniu przez 20 minut każdorazowo wykazał znaczące korzyści w przypadku bólów głowy wywołanych kaszlem spowodowanym ciśnieniem.
Natychmiast szukaj pomocy medycznej, jeśli wystąpią którakolwiek z poniższych objawów:
Najnowsze badania wskazują, że około 3,7% pacjentów z bólem głowy po kaszlu jest diagnozowanych z wadą Chiari. Pacjenci ci często prezentują zaburzenia równowagi i nietypowe odczucia w rękach.
Pacjentom z POChP zaleca się stosowanie bandaży brzusznych, aby ograniczyć wahania ciśnienia w jamie brzusznej podczas kaszlu, co może zmniejszyć częstość występowania bólu głowy o 28%. Równocześnie utrzymywanie pozycji siedzącej w pochyleniu do przodu podczas treningu kaszlu może zmniejszyć wahania ciśnienia wewnątrz czaszki o 35%.
Gdy tradycyjne metody leczenia są nieskuteczne, zaleca się następujący plan oceny: